JEUGDPAGINA
De Moskee
De moskee is voor moslims een plaats om samen te bidden. Op vrijdag vindt
rond één uur 's middags het voor mannen verplichte gebed in de moskee
plaats, dat wordt voorafgegaan door een preek van de imaam over
geloofsregels of over actuele gebeurtenissen. Alle andere verplichte en
vrijwillige gebeden kunnen moslims thuis of op hun werk doen, maar velen
vinden dat een gebed in de moskee meer waarde heeft.
God
zegt in de koran "De hele aarde is een plaats van aanbidding",
maar al vroeg verzamelden de moslims zich voor het gebed op plaatsen waar ze
zich beschutten tegen de zon. De moskee van de Profeet in Medina bestond uit
een ommuurde binnenplaats, waar op stammen van dadelpalmen een dak van
palmbladeren rustte. Dat dak beschermde niet tegen water (het regent er
zelden) maar des te meer tegen de brandende zon. Pas veel later zijn moslims
de nu bekende moskeeën met koepels en minaretten gaan bouwen.
Iedere moskee heeft een centrale ruimte voor het gebed, soms gescheiden
in een deel voor mannen en een deel voor vrouwen. In de tijd van de Profeet
zaten de vrouwen gewoon achter de mannen. In die gebedsruimte is helemaal
voorin een gebedsnis (mihraab) en een preekstoel (minbar). Dat is soms een
eenvoudige verhoging en soms een kunstig met houtsnijwerk versierde
lessenaar die via een trap beklommen moet worden. De Profeet stond in de
begintijd gewoon op een boomstronk, tot zijn volgelingen een echte
preekstoel voor hem bouwden.
Na de preek gaat de imaam in de gebedsnis staan, vóór de rijen gelovigen. In een moskee is geen altaar want er worden geen offers gebracht. Aan de gebedsnis kun je altijd de juiste gebedsrichting herkennen. Moslims bidden in de richting van Mekka – in Nederland is dat in zuid-oostelijke richting.
Behalve over een gebedsruimte beschikt iedere moskee over een wasruimte waar
de rituele wassing gedaan kan worden. Voor het gebed moet iedereen schoon
zijn. Meestal is dat een
betegelde ruimte met allemaal kraantjes langs de muur en een laag muurtje om
op te zitten. In oudere moskeeën zie je wel een fontein op het voorplein
staan waar je je handen, gezicht, armen, hoofd en voeten kunt wassen.
Ten
slotte heeft iedere moskee een minaret, meestal een slanke toren, vanwaar de
muezzin oproept tot het gebed. Voorname moskeeën hebben meerdere
minaretten, twee of vier, de centrale moskee in Mekka heeft er zes.
De moskee wordt vooral gebruikt voor het gebed. In sommige moskeeën
wordt ook islamles gegeven aan kinderen en volwassenen. Soms komt het nog
voor dat de moskee als een soort universiteit wordt gebruikt. De hoogleraar
zit dan op een verhoging en zijn studenten zitten op de grond om hem heen.
Die colleges zijn voor iedereen toegankelijk.
De
moskee van de Profeet werd niet alleen voor gebed en onderwijs gebruikt,
maar ook voor politieke beraadslagingen en voor het sluiten van
handelstransacties. Hij fungeerde als het centrale plein van de stad, zo
ongeveer als een Grieks of Romeins forum.
In westerse landen fungeert de moskee ook als verenigingsgebouw voor
moslims met wortels in een bepaald land. Moskeeën in Nederland zijn vaak
etnisch georganiseerd. Er zijn Turkse, Marokkaanse, Surinaamse, Egyptische en Indonesische moskeeën. Kleinere
gemeenschappen hebben vaak geen eigen moskee, maar houden hun gebedsdiensten
bij elkaar thuis of gebruiken moskeeën van andere gemeenschappen.
Vaak worden er ook huwelijken gesloten, geboortes gevierd en wordt er afscheid genomen van de doden. Ook worden er in veel moskeeën in Nederland educatieve en sociale activiteiten voor jongeren georganiseerd, zoals huiswerkbegeleiding, computercursussen en sportactiviteiten.