ISLAM IN DE PRAKTIJK

ETHIEK (adhaab / achlaq)

TERUG

De islamitische gemeenschap is o.a. gebaseerd op de volgende waarden:

- tauwhied (erkennen van de Eenheid van God)
- gelijkheid (en vrijheid) van ieder individu
- rechtvaardigheid
- shoera (gezamenlijk overleg)

Na het erkennen van de Eenheid/Enigheid van Allah en de onderwerping daaraan, moet iedere gemeenschap van moslims gebaseerd zijn op Rechtvaardigheid. Waar rechtvaardigheid heerst, zijn ook vrijheid en gelijkheid gewaarborgd.

Voorwaar, Allah gelast u goed met goed te vergelden en wel te doen aan anderen en te geven als aan verwanten; en Hij verbiedt onbetamelijkheid, kwaad en opstand. (16:90)

Voorwaar, Allah gebiedt u om wat u is toevertrouwd te geven aan hen die er recht op hebben en dat, wanneer gij tussen mensen richt, gij rechtvaardig handelt. (4:58)

En laat vijandschap van een volk u niet aansporen om onrechtvaardig te handelen. (5:9)

O, gij die gelooft, weest voorstanders der rechtvaardigheid, getuigen voor Allah, zelfs al was het tegen uzelf, uw ouders of verwanten. (4:135)

En leeft, wanneer gij spreekt, rechtvaardigheid na, zelfs wanneer het een bloedverwant betreft en vervult het verbond van Allah. Dit is hetgeen Hij u vermaant, opdat gij er lering uit moogt trekken. (6:152)

Voorwaar, Wij zonden Onze boodschappers met duidelijke bewijzen en openbaarden hun het Boek en de Weegschaal opdat het mensdom rechtvaardig moge zijn. Wij hebben ijzer nedergezonden waardoor grote strijd, doch ook grote voordelen voor het mensdom ontstaan, opdat Allah degenen moge onderscheiden die in het ongeziene Hem en Zijn boodschappers helpen. Het verwijt is slechts tegen hen, die de mensen onrecht aandoen en ten onrechte in het land opstand veroorzaken. Dezen zullen een pijnlijke straf ontvangen. (42:42)

Iemand die samen met een onderdrukker oploopt om hem te steunen, terwijl hij weet dat deze een onderdrukker is, heeft zich van de Islam verwijderd. (hadieth)

De samenleving waarin onze profeet Muhammad (saw) leefde, werd gekenmerkt door onrechtvaardigheid. Hij werd gezonden om rechtvaardigheid te brengen. Rechtvaardigheid begint bij jezelf: je hebt recht op geestelijke ontwikkeling, maar het zou onrechtvaardig zijn om daarbij je lichaam te verwaarlozen. Het zou ziek worden en je zou kunnen sterven, nog voordat je voldoende kennis hebt.

Rechtvaardigheid openbaart zich in de saf, waar niemand boven een ander staat door afkomst of rijkdom. Rechtvaardigheid is de basis van een eerlijke rechtspraak, d.w.z. voor de wet is iedereen gelijk. Iedereeen moet op dezelfde wijze gestraft worden voor zijn misdragingen, of hij nu arm of rijk is, veel of weinig invloed heeft, toevallig familie van je is, etc. Dat geldt ook thuis: ouders mogen niet het ene kind voortrekken boven het andere.

EEN GOED KARAKTER

Degenen die het dichtst bij mij staan op de Dag van de Opstanding en voor wie ik de meeste achting koester, zijn degenen met de beste karakters. (hadieth Boechari)

Het edele karakter van iemand blijkt uit zijn grote schaamtegevoel en zijn afkeer van slechte daden. Iemand met een edel karakter is zeer vroom, zeer eerlijk, weinig praatziek, zeer actief, discreet, een weldoener, aangenaam, inschikkelijk, trouw aan zijn verplichtingen en kuis. Hij begaat weinig vergissingen, vervloekt noch beledigt iemand en spreekt evenmin kwaad van iemand. Hij is niet ongeduldig, gierig of afgunstig. Hij is vriendelijk en ontspannen. Hij houdt van wat Allah behaagt en verafschuwt wat Hij verafschuwt, hij is tevreden of ontevreden vanwege Hem. (vrij naar Djezeïri)

O gij die gelooft, volhardt, wedijver in uithoudingsvermogen, moedig elkaar aan en vreest Allah opdat u succes zult hebben.
Wie kuis wil zijn, hem zal Allah helpen. Wie niet jaloers is op wat anderen bezitten, hem zal Allah verrijken. Wie geduldig wil zijn, hem zal Allah te hulp komen. Niemand heeft een vruchtbaarder geschenk ontvangen dan geduld. (sabr) (hadiet Boechari)

Geduld is een schone zaak. (Nederlands gezegde)

Vier kenmerken zijn karakeristiek voor een hypocriet. Wie er ook maar één van bezit, staat bekend als hypocriet, totdat hij zich ervan ontdoet. Deze kenmerken zijn:
- hij beschaamt het in hem gestelde vertrouwen;
- hij liegt, wanneer hij spreekt;
- hij komt zijn afspraken niet na;
- hij is oneerlijk, wanneer hij een conflict met iemand heeft.
(hadieth Boechari en Muslim)

Voorbeelden van goed gedrag in relatie tot anderen

Jegens ouders
Gedraag je fatsooenlijk tegenover je ouders, gehoorzaam ze, zorg goed voor ze, bescherm ze tegen iedere vorm van kwaad, roep Allah voor hen aan, vraag Allah hen te vergeven, neem hun verplichtingen op je als ze die niet meer kunnen nakomen en behandel hun vrienden met respect.

Jegens familieleden
Behandel ze goed, geef blijk van bezorgdheid, doe wat fatsoenlijk is en vermijdt hetgeen schadelijk of shockerend voor hen is.

Jegens wezen
Waarborg hun bezittingen en hun rechten, zorg voor hun opvoeding, geef ze geen minderwaardige behandeling, kortom, behandel ze als je eigen kinderen.

Jegens behoeftigen
Geef ze te eten, geef ze kleding, spoor anderen aan om ze te helpen, kwets hun gevoel voor eigenwaarde niet en doe ze geen kwaad.

Jegens reizigers
Help ze als ze daarom vragen, bescherm hun goederen en hun waardigheid, geef ze de gevraagde informatie en wijs ze de goede weg als ze verdwaald zijn.

Jegens arbeidskrachten
Betaal hun salaris voordat hun zweet is opgedroogd, dwing hen niet om iets te doen dat boven hun vermogen uitgaat, behandel ze met respect.

Jegens huispersoneel
Voedt en kleedt ze zoals je jezelf voedt en kleedt. Wees beleefd en behandel ze goed. Spoor ze aan om het goede te doen en bescherm ze tegen kwaad.

Jegens dieren
Voedt ze als ze honger hebben, verzorg ze als ze ziek zijn, belast ze niet boven hun vermogen, behandel ze met goedheid tijdens het werk en geef ze voldoende tijd om te rusten.

Bronnen:
De weg van de moslim, deel 2, Aboe Bakr Djaber El Djezeïri (vert. drs. J. Ploeger, Leiden, 1997)
Islam, de natuurlijke weg, Abdul Wahid Hamid (Delft, 1995)
Zeden en gewoontes in de Islam - een gids voor de islamitische aadaab, Marwan Ibrahim Al-Kaysi (Delft, z.j)