ISLAM IN DE PRAKTIJK

ZAKAAT

TERUG

De islam staat verschil tussen arm en rijk toe, maar om de welvaart eerlijker te verdelen zijn de rijken verantwoordelijk gemaakt voor het ondehoud van de armen door het weggeven van een deel van wat ze niet nodig hebben.

Op Idul Fitri, het feest na de vastenmaand Ramadhan, moet door iedereen die méér bezit dan hij nodig heeft (ook kinderen!) vóór het feestgebed de zakaat fitrah gegeven worden. Dit is vier maal de inhoud van twee handen rijst, graan, dadels, etc. (2½ kilo rijst of de waarde daarvan in geld). Deze bijdrage is bestemd voor diegenen die op die dag niets te eten hebben. De profeet heeft gezegd: "Bespaar hen de schande om op de dag van het feest te moeten bedelen."

De zakaat mal is afhankelijk van de hoeveelheid goud, geld of (handels)goederen die je bezit en een jaar lang niet nodig hebt gehad. Heb je meer dan 98 gram goud of spaargeld of goederen ter waarde van 98 gram goud, dan moet je hiervan 2½ % afstaan. Voor zilver geldt hetzelfde vanaf 150 gram. De waarde van goud en zilver kan je in de krant vinden of je vraagt het aan een juwelier. Het goud dat een vrouw als sieraad draagt is vrijgesteld. Over je eigen huis en land hoef je geen zakaat te betalen, maar wel over de opbrengst van huizen die je verhuurt en van land dat je verpacht.

Van koeien, schapen en kamelen etc. die je een jaar in bezit hebt moet je een vastgesteld aantal dieren afstaan volgens een bepaald schema (bijvoorbeeld bij 40 schapen één schaap, bij 120 schapen 2 schapen, bij 5 kamelen één schaap, etc.). Paarden, ezels en muilezels zijn vrijgesteld. Van de opbrengst van de oogst die een boer verkoopt moet hij 5 % weggeven als het land geïrrigeerd moet worden en 10 % als er voldoende regenwater is.

"De zakaat is slechts bestemd voor de armen en behoeftigen (fakir/miskin), voor de inners van de zakaat en de pas bekeerden (mu`alaf), voor het vrijkopen van slaven en gevangenen en voor schuldenaars, om uit te geven op de weg van Allah (fie sabilillah) en voor de reiziger (musafir)." (9:60)

Het meest geschikte moment om de zakaat te betalen is aan het einde van Ramadhan. In islamitische landen wordt de zakaat door ambtenaren geïnd, ongeveer zoals in Nederland door de belastingdienst gebeurt. Het kan ook door de imam of een comité van de moskee worden ingezameld. Je kan je zakaat ook direct geven aan iemand die het nodig heeft. Het geven van zakaat is je eigen verantwoordelijkheid en kan in principe door niemand gecontroleerd worden. De enigen die de waarheid kennen zijn jijzelf en Allah.

Bronnen:
De weg van de moslim (deel 2), AboeBakr Djaber El Djezeïri (Leiden, 1997)
De Edele Koran (ICCN), The Holy Qur-an (vert. Yusuf Ali)
Mondelinge informatie van Abu Bakar Abdullah, verbonden aan de Istiqlalmoskee, Jakarta